turbínur

Turbínur eru vélar sem umbreyta orku sem kemur frá flæði vökva eða lofts í snúningsorku eða raforku. Helsta meginreglan er sú að hreyfing vökva eða gass binst við blöð eða rúllur á rotor, sem eftir snúningi getur knúið raforku eða annan vélbúnað. Turbínur eru notaðar á mörgum sviðum, allt frá stórum jarð- eða kjarnorkuverum til dreifðrar raforku og iðnaðar.

Algengustu gerðir turbína eru vind-, vatns-, gufu- og gása-turbínur. Vindturbínur nýta kraft vindsins til að snúa rotor sem tengist raforkuvél; vatns-turbínur eru algengar í vatnsorkuverum og skiptast oft eftir uppbyggingu í tegundir eins og Francis-, Kaplan- og Pelton-turbíur. Gufuturbínur nota gufu til að reka rotor og eru kjarninn í mörgum jarðhita-, kolavirkjum og kjarnorkuverum. Gas-turbínur brenna eldsneyti til að framleiða háþráð gashvolf sem snýst rotor og myndar raforku eða afl, oft í flóknu sviði dreifðrar orku og flugsamgöngum.

Notkun turbínna er víðtæk. Þær framleiða stóran hluta raforku í mörgum löndum, knýja skip og loftfar auk þess sem minni iðnaðar- og dreifðar turbínur koma fyrir í raforkudreifingarkerfum og iðnaði. Nútímatækni miðar að aukinni skilvirkni, sveigjanleika og minni mengun, með betri stýringu og samþættingu innviða sem stuðlar að breytilegri og sjálfbærri orkunytingu. Turbínur hafa þróast verulega síðan þær komu fram, og þær eru nú kjarninn í mörgum orkukafla.