qidirish

Qidirish — o‘zbek tilidagi izlash faoliyatini anglatadigan so‘z. Biror narsa, ma’lumot, joy yoki insonni topishga qaratilgan harakatni ifodalaydi. Kundalik suhbatlardan rasmiy adabiyotlargacha keng qo‘llanadi.

Qidirish fe‘l sifatida -qidir- ildiziga -ish qo‘shimchasining qo‘llanilishi bilan hosil bo‘lgan. “Qidiruv” esa ko‘proq jarayon yoki tizim sifatida ishlatiladi, masalan qidiruv tizimi, qidiruv operatsiyalari. Turli kontekstlarda: ma’lumotni qidirish, yo‘qolgan odamni qidirish.

IT sohasida “qidirish” ma’lumotlarni ichki fayllarda yoki internetda izlashni anglatadi. Qidiruv tizimlari (qidiruv motorlari) va qidirish algoritmlari orqali natijalar tartiblanadi. Misol uchun veb-qidiruv so‘rovini yuborish yoki ma’lumotlar bazasida qidirish.

Huquqni muhofaza qilish sohasida “qidiruv” ko‘proq maxsus operatsiyani bildiradi: “qidiruv operatsiyalari” biror narsa yoki odamni topish uchun o‘tkaziladi.

Yozuvi: lotin alifbosida “qidirish” deb yoziladi; Cyrillic Uzbekda “қидириш” ko‘rinishida yoziladi.

Ushbu atama turli sohalarda mos ravishda ishlatiladi, lekin asosan izlash, topish faoliyatini ifodalaydi.