precyzji

Precyzja, w kontekście nauk i techniki, odnosi się do jakości powtarzalności i spójności wyników. W codziennym użyciu bywa rozumiana jako stopień, w jakim dany proces lub pomiar daje podobne rezultaty przy ponownym wykonaniu. W metrologii i inżynierii precyzja opisuje rozrzut wyników między powtórzeniami; im mniejszy rozrzut, tym wyższa precyzja.

Równocześnie należy odróżnić precyzję od dokładności. Dokładność (accuracy) odnosi się do bliskości wyniku pomiaru do wartości rzeczywistej. Możliwe jest, że pomiar będzie bardzo precyzyjny (mały rozrzut) lecz obarczony systematycznym błędem, co obniża jego dokładność. Odwrotnie, wynik może być trafny (wysoka dokładność) mimo niskiej precyzji, jeśli powtarza się w dużych odchyleniach.

Wyodrębnia się dwa podstawowe aspekty precyzji: powtarzalność (repeatability) – gdy ten sam operator, to samo urządzenie i ta sama procedura dają zbliżone wyniki; oraz odtwarzalność (reproducibility) – gdy różni operatorzy, urządzenia lub warunki pomiaru prowadzą do podobnych rezultatów.

W statystyce i analizie danych, precyzja bywa utożsamiana z niewielką wariancją oszacowań, czyli niskim odchyleniem standardowym. W informatyce, pojęcie to bywa również używane jako miara jakości klasyfikatora, określająca odsetek prawdziwych pozytywów wśród przewidzianych pozytywów.

Znaczenie precyzji zależy od kontekstu: w naukach ścisłych, inżynierii i przemyśle dąży się do wysokiej precyzji i często wysokiej dokładności, aby uzyskać wiarygodne i powtarzalne wyniki.