porównanie

Porównanie to figura stylistyczna i operacja językowa polegająca na zestawieniu dwóch zjawisk w celu uwypuklenia ich podobieństwa. W porównaniu wyróżnia się trzy elementy: tenor — to, o czym mówimy; pojazd porównania — to, do czego odnosimy odniesienie; oraz spójnik porównawczy, taki jak jak, jakby, niczym lub podobny do. Dzięki tej konstrukcji czytelnik dostrzega analogię między opisanymi rzeczami.

Rodzaje i funkcje: W praktyce porównanie najczęściej występuje w formie dosłownej, gdy między przedmiotem a obiektem porównania stawia się wyraźny łącznik (jak, podobny do, niczym). Może również funkcjonować jako element metafory, gdy analogia jest zintegrowana w przenośni, a łącznik bywa pomijany.

Zastosowanie: W literaturze i języku potocznym porównanie pomaga obrazować cechy, budować obraz, nadać barwę opisowi, a także wnioskować i prowadzić argumentację. W nauce i dziennikarstwie porównania służą do zestawiania danych i wyjaśniania relacji.

Różnica względem metafory: Porównanie pozostawia dwa odrębne elementy i wskazuje ich podobieństwo dzięki łącznikowi; metafora przenosi znaczenie jednego przedmiotu na drugi bez użycia wyraźnego porównania.

Etymologia i semantyka: Słowo porównanie pochodzi od czasownika porównywać. W polszczyźnie pełni funkcję zarówno terminu logicznego, jak i środka stylistycznego, który wzbogaca wypowiedź.