ngushtësia

Ngushtësia është një nocion në gjuhën shqipe që përshkruan gjendjen e të qenit i ngushtë ose i ngushtuar. Termi përdoret për hapësira fizike, por ka edhe kuptime metaforike që lidhen me kufizime, presion apo vështirësi në jetesë, në sferën sociale ose ekonomike.

Në kuptimin fizik, ngushtësia përshkruan raportin midis hapësirës së lirë dhe objekteve që e mbushin atë. Për shembull, një dhomë e ngushtë ose një korridor me hapësirë të kufizuar. Në arkitekturë dhe urbanistikë, ngushtësia e hapësirave mund të ndikojë në komfortin, qasjen në shërbime dhe sigurinë.

Në kuptimet figurative, ngushtësia përdoret për të përshkruar kufizime të burimeve, mundësive ose lirisë. Shprehje të tilla si ngushtësia ekonomike, ngushtësia sociale ose ngushtësia e hapësirës së jetesës vizualizojnë presionin dhe vështirësitë që vijnë nga një mjedis ose sistem i kufizuar. Etimologjikisht, ngushtësia rrjedh nga folja ngushtoj/ngusht dhe sufiksi -ësia, që formon emrin e gjendjes.

Në përdorim të përditshëm, termi shërben për të diskutuar projektimet e hapësirave, politika sociale dhe sfidat ekonomike. Përfshirja e tij në diskurs të ndryshëm varion me kontekstin dhe sqarimin e kuptimit që diskutohet.