mikrofilaments

Mikrofilamenty, znane również jako filamenty aktynowe, są jednym z trzech głównych typów włókien cytoszkieletu komórkowego, obok mikrotubul i pośrednich filamentów włókienkowych. Są to cienkie, nitkowate struktury o średnicy około 7 nanometrów, zbudowane głównie z białka aktyny, które występuje w dwóch postaciach: G-aktyny (globularnej) i F-aktyny (filamentowej). Mikrofilamenty odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu kształtu komórki, ruchu komórkowego oraz w procesach takich jak podział komórkowy, endocytoza i eksocytoza.

Aktyna jest białkiem bardzo rozpowszechnionym w komórkach eukariotycznych, a jej filamenty tworzą sieci, które nadają komórce elastyczność i wytrzymałość. Mikrofilamenty często współpracują z innymi składnikami cytoszkieletu, takimi jak białka wiążące aktynę, które regulują ich organizację i funkcję. Przykładem takich białek są miosyna, która umożliwia skurcz mięśni, oraz białka związane z adhezją komórkową, takie jak kadheryny.

W komórkach mięśniowych, mikrofilamenty aktyny współpracują z mikrofibrami miosyny, tworząc sarcomery, które są podstawowymi jednostkami skurczu mięśniowego. W innych typach komórek, mikrofilamenty biorą udział w ruchu komórek, np. w migracji leukocytów czy w procesach zapłodnienia, gdzie komórki plemnikowe poruszają się dzięki skurczowi aktyny.

Uszkodzenia lub nieprawidłowości w strukturze mikrofilamentów mogą prowadzić do poważnych zaburzeń, takich jak choroby genetyczne związane z defektami aktyny, np. choroba Hirschsprunga, czy zaburzenia w procesach onkogenicznych, gdzie niekontrolowany wzrost i ruch komórek może prowadzić do powstawania nowotworów. Badania nad mikrofilamentami mają więc duże znaczenie dla zrozumienia mechanizmów chorobotwórczych oraz dla rozwoju nowych terapii.