markaðsáhættu

Markaðsáhætta er sú hætta sem stafar af breytingum á verðlagi markaða og getur valdið taps á fjárfestingum eða eignasöfnum. Hún mótast af sveiflum í verðbréfum, vöxtum, gengis og verðlagi hrávara og getur haft áhrif á einstaklinga, fyrirtæki og fjárfestingarsjóði. Markaðsáhætta er oft til staðar í öllum tiltækum eignasöfnum þar sem verðbreytingar eru óútreiknanlegar á augnablikum.

Helstu gerðir markaðsáhættu eru:

- Verðbréfamarkaðsáhætta: sveiflur í verðbréfaverði, til dæmis hlutabréfaverði.

- Vextir eða vaxtamarkaðsáhætta: breytingar á vaxtastigi sem geta hagrætt eða skaðað verðmæti skuldabréfa og annarra fjárfestinga.

- Gengis- eða gjaldeyrisáhætta: breytingar á gengi gjaldmiðla sem hafa áhrif á erlendar eignir og skuldbindingar.

- Hrávöruverðáhætta: sveiflur í verði hrávara og annarra fjármálavaxta sem tengjast hrávöru.

Stjórnun markaðsáhættu felur í sér að draga úr áhættu með dreifingu eigna, notkun hedging-tækja (eins og afleiður) og skilgreindar áhættumörk. Viðmiðin geta falið í sér takmörkun á hámarksáhættu á hverjum tíma, gagnkvæmt eftir því hvaða fjármálasöfn eru í boði og hvaða stefnu fyrirtækið fylgir. Notkun mælinga eins og value-at-risk (VaR) og reglulegar stress-prófanir er algeng í mörgum innláns- og fjárfestingafyrirtækjum til að meta og stýra markaðsáhættu.

Í íslenskri fjármálageirinn er markaðsáhætta óhjákvæmleg, og stjórnun hennar er lykilhluti fjármálastöðugleika og reglubundinnar eftirlits.