mannréttindabrotum

Mannréttindabrot lýsa athöfnum sem brjóta gegn grundvallarréttindum og frelsi einstaklinga eins og þau eru skilgreind í alþjóðlegum og landsréttindum. Þessi réttindi eru oft sett fram í mannréttindasáttmálum og stjórnarskrám. Dæmi um mannréttindi eru rétturinn til lífs, frelsi frá pyntingum, réttur til réttlátrar málsmeðferðar, tjáningarfrelsi, trúfrelsi og réttur til jafnréttis án mismununar.

Mannréttindabrot geta átt sér stað á ýmsum sviðum, hvort sem það er af hálfu ríkisvalds, stofnana eða jafnvel einstaklinga. Þau geta verið fjölbreytt, allt frá alvarlegum glæpum eins og morðum, pyntingum og nauðgunum, til minna áberandi en samt sem áður alvarlegra brota eins og mismununar, ólögmætrar fangavistar eða hindrunar á tjáningarfrelsi. Í sumum tilvikum geta mannréttindabrot verið kerfisbundin og hluti af stefnu ríkis eða annarra valdhafa.

Alþjóðasamfélagið hefur sett á stofn ýmsar stofnanir og réttarkerfi til að rannsaka og dæma mannréttindabrot. Þetta felur meðal annars í sér alþjóðlega refsidómstóla og mannréttindadómstóla. Einnig vinna fjöldi mannréttindasamtaka víða um heim að því að berjast gegn mannréttindabrotum, veita fórnarlömbum aðstoð og skora á ríkisstjórnir að virða og vernda mannréttindi. Til að leiðrétta mannréttindabrot er oft gripið til ýmissa úrræða, svo sem skaðabóta, réttarúrlausna og í einstaka tilvikum refsinga.