tjáningarfrelsi

Tjáningarfrelsi er grundvallaréttindi sem felur í sér rétt einstaklinga til að hafa, afla og miðla skoðunum og upplýsingum með hvaða miðli sem er. Það nær til munnlegrar og skriflegrar tjáningar, listsköpunar, fjölmiðla og rafrænna miðla, þar með talið netmiðla og samfélagsmiðla. Markmiðið er að stuðla að opni og fjölbreyttri umræðu, gagnrýni og vísindalegum leitum.

Lagagrundvöllur: Íslensk stjórnskipun verndar tjáningarfrelsi og sú réttindi eru styrkt af alþjóðlegum mannréttindasáttmálum sem Ísland er aðili að, þar á meðal Evrópska mannréttindasáttmálanum. Takmarkanir eru heimilar með lögum og verða að vera nauðsynlegar í lýðræðissamfélagi til að vernda réttindi annarra, friðhelgi einkalífs, öryggi eða lögmæta hagsmuni.

Takmörkun og ábyrgð: Slík takmörkun geta meðal annars nærst að ærumeiðingum, öfga- eða hatursorðræðu, persónuupplýsingum og öryggi þjóðarinnar. Einnig eru reglur um ábyrgð og birtingarhald sem miða að forvarnir gegn misnotkun og ofbeldi, án þess að skerða grundvallarfrelsi tjáningarinnar.

Nútími og netumhverfi: Rafræn miðlun og samfélagsmiðlar hafa aukið mikilvægi tjáningarfrelsis og hinga til krefjast nýrra reglna sem stuðla að trausti, gagnsæi og vernd annarra, án að gefa eftir grundvallarréttindinu til þátttöku í opinberri umræðu.