litbreytingar

Litbreytingar eru breytingar á stafir og stafsetningu í ritmáli tungumáls. Þetta felur í sér breytingar á því hvaða stafir eru notaðir, hvernig tákn eru notuð til að tákna hljóð, og hvernig samsetningar stafa eru útfærðar. Litbreytingar geta falið í sér innleiðingu nýrra stafa, fjarðtöku gamla stafa eða breytingu á notkun díakríta, sem og endurskipulagningu digrafa í einn staf. Þær geta líka fylgt endurskoðun stafsreglna eða nýrra orðasafns.

Orsakir litbreytinga eru fjölmargar. Þær geta komið fram vegna hljóðbreytinga sem vilja verða speglaðar í ritmáli, til að auðvelda ritun og lestur, eða vegna tækni- og félagslegra breytinga sem krefjast skýrari og aðgengilegrar stafsetningar. Ferlið oftast felur í sér opinberar eða menningarlegar stofnanir sem samræma reglur, bæta orðasöfn og útbúa leiðbeiningar fyrir kennslu og fjölmiðla. Stofnanir og útgefendur leiðbeina oft endurskoðuninni og hafa áhrif á hvaða breytingar eru viðurkenndar.

Dæmi um áhrif litbreytinga koma fram í mörgum tungumálum þar sem stafir hafa verið bættir við eða fjarlægðir, díakrítísk tákn hafa dregist saman eða breyst í annan hápunkt, og samsettar stafir hafa verið endurskiptar sem sérstakir stafir. Slíkar breytingar hafa áhrif á kennslu, orðasöfn, ritun og lestrarhæfni, og þær eru talin hluti af langvarandi þróun ritmála og málbreytinga.

---