kostnaðagreiningum

Kostnaðagreiningar eru kerfisbundnar aðferðir til að bera saman, meta og skilgreina kostnað tengdan verkefni, vöru eða ákvörðun. Markmiðið er að komist að raun um hvernig kostnaður myndast, hverjir kostnaðardrifnir eru og hvernig hann hefur áhrif á rekstur, verðlagningu og ákvarðanir um nýtingu fjármagns. Kostnaðargreiningar eru notaðar af fyrirtækjum, stofnunum og opinberum aðilum til að bæta ákvarðanatöku og auka hagkvæmni.

Helstu markmið kostnaðagreininga eru að greina beina og óbeina kostnað, flokka hann í fastan og breytilegan, og meta áhrif mismunandi ákvarðana, til dæmis varðandi framleiðslu, innkaup eða outsourcing. Þær hjálpa til við ákvarðanir eins og hvort halda eigi starfsemi in-house eða leggja út, hvernig best sé að skipta kostnaði milli rekstrarliða og hvaða verkefni skapar mestu virði eða bætir hagnað.

Algengar aðferðir og tæki eru flokkun kostnaðar (fastur vs breytilegur, beina vs óbein), virðiskostnaður sem oft framkvæmdur með Activity-Based Costing (ABC), staðlaður kostnaður (standard costing), lífslíkan- eða líftíma-kostnaður (life-cycle costing), jaðar- eða marginalkostnaðargreining og sveigjanleikatækni eins og svigrúmsskoðun (sensitivity analysis) og tilviksgreining. Ferlið felur einnig í sér gagnaöflun, ákvarðanatöku um hvaða kostnaður sé viðeigandi fyrir ákvörðun, útreikning viðeigandi kostnaðar og miðlun niðurstaðna til stjórnenda.