kostnaðarmælingu

Kostnaðarmælingu er ferli sem felur í sér að mæla, skýra og raða kostnaði sem tengist tilteknum rekstrarþáttum, svo sem verkefnum, vörum eða þjónustu. Markmiðið er að afla upplýsinga um raunverulegan kostnað og draga ályktanir sem stuðla að betri verðlagningu, ákvarðanatöku og hagkvæmni. Kostnaðarmæling er grundvöllur rekstrar-, fjárhags- og verðráðningar og er mikilvægt fyrir fyrirtæki, stofnanir og opinberar aðila.

Helstu þættir kostnaðarmælingar fela í sér að safna gögnum, greina kostnað og raða honum eftir einingum eða rekstrarferlum. Bein kostnaður er kostnaður sem rekja má beint til tiltekinnar einingar, t.d. hráefni eða launakostnaður fyrir ákveðinn hluta. Óbein kostnaður dreifist yfir margar einingar, og því þarf að nota dreifingarferli eða forsendur til að útskýra og dreifa honum rétt. Aðferðir geta verið háðar umfangi og aðstæðum; algengar eru aðferðir sem byggja á rekstrar- eða verkferla-útreikningi og kostnað sem fer eftir einingunum. Einnig er tíðkað að nota virkni- eða virkniskostnaðarlækkun (ABC) sem metur kostnað út frá þeim aðgerðum sem raunverulega bindast tilteknum ferlum.

Ferlið felur einnig í sér að setja gögn í kerfi og gera það aðgengilegt til úrvinnslu og eftirlits. Niðurstöður stuðla að ákvörðunum um verðlagningu, framleiðslu, forgangsröðun verkefna og kostnaðarstjórnun. Helstu áskoranir eru ófullnægjandi gagnaöflun, óvissa og flókið samband milli rekstrarferla, sem getur gert kostnaðarmælingu tímafrekja eða tortryggilega. Kostnaðarmælingu tengist tengdum sviðum eins og bókhaldi, verðlagningu og fjármögnun og er víða notuð í framleiðslu, þjónustu og verkefnastjórnun.