kompilatorów

Kompilator to narzędzie programistyczne, które tłumaczy kod źródłowy napisany w języku wysokiego poziomu na kod maszynowy lub na kod pośredni. Główne zadanie kompilatora to przekształcenie źródła w formę wykonywalną na docelowej architekturze sprzętowej. Proces kompilacji zazwyczaj składa się z kilku etapów: analizy leksykalnej (tokenizacja), analizy składniowej (parowanie), analizy semantycznej (sprawdzanie typów i innych zależności), optymalizacji oraz generowania kodu i, w razie potrzeby, linkowania.

Kompilatory można klasyfikować według sposobu uruchamiania i przeznaczenia. Ahead-of-Time (AOT) kompilatory generują kod wykonywalny przed uruchomieniem programu. Just-In-Time (JIT) kompilatory, często wykorzystywane w środowiskach uruchomieniowych takich jak JVM czy .NET, tłumaczą kod w czasie rzeczywistym. Istnieją także kompilatory cross, które generują kod dla innej architektury niż ta, na której są uruchamiane.

Najważniejszymi przykładami kompilatorów są GCC i LLVM/Clang (dla wielu języków i platform), MSVC (dla Windows), a także językowe kompilatory takie jak javac i rustc. Wydajność końcowego programu zależy od jakości optymalizacji, zgodności ze standardem języka i technik back-endu generowania kodu. Kompilacja stanowi podstawowy sposób przetwarzania programów, obok interpretacji i budowy środowisk wykonawczych.