kimisë

Kimia është shkenca që studion materien, përbërjen, strukturën dhe ndërveprimet e saj. Ajo i shqyrton atomët dhe molekulat, mënyrën si substancat ndërveprojnë, ndërtohen dhe ndërrojnë energjinë gjatë reaksioneve kimike. Përmes eksperimentimit dhe teorisë, kimia shpjegon nga ku vjen materiali që na rrethon dhe si mund të manipulohet për të prodhuar substanca të reja dhe procese më efikase.

Historikisht, kimia u formua nga praktikat alkimistike dhe u zhvillua si disiplinë e pavarur në fund të shekullit XVIII dhe gjatë shekullit XIX me koncepte themelore të energjisë dhe strukturave atomike. Lavoisier luajti rol kyç në rregullimin e studimeve të materies, Dalton zhvilloi idenë e atomeve dhe Mendeleev krijoi tabelën periodike të elementeve, duke thelluar parimet e kuptimit të elementeve dhe lidhjeve të tyre.

Fushat kryesore të kimisë përfshijnë kiminë organike, kiminë inorganike, kiminë fizike, kiminë analitike, biokimi dhe kiminë e materialeve. Ato mbulojnë nga përgatitja dhe identifikimi i substancave deri te kuptimi i strukturave të tyre dhe reaksionet energjetike që ndodhin në procese kimike.

Aplikimet e kimisë ndikojnë në mjekësi, bujqësi, energji, mjedis dhe industri. Metodat kryesore përfshijnë eksperimentimin, analizën, spektroskopinë, kromatografinë dhe simulimet kompjuterike. Siguria, kontrolli i cilësisë dhe etika janë pjesë kyçe të punës shkencore në kimie.