katalogowanie

Katalogowanie to proces systematycznego opisywania i organizowania zasobów informacyjnych w celu umożliwienia ich wyszukiwania i dostępu. W praktyce obejmuje tworzenie opisów bibliograficznych, rekordów dostępu, a także powiązań między rekordami oraz klasyfikację tematyczną. Katalogowanie realizowane jest przede wszystkim w bibliotekach, archiwach, muzeach oraz w cyfrowych repozytoriach.

Główne elementy katalogowania to opis zasobu (opis bibliograficzny), nadawanie punktów dostępu (np. tytuł, autor, hasła przedmiotowe), klasyfikacja oraz autoryzacja danych. Celem jest jednoznaczna identyfikacja zasobu i ułatwienie jego odnalezienia, także w kontekście powiązanych dokumentów i wersji.

W praktyce stosuje się zestaw standardów i formatów opisowych i metadanych, takich jak MARC (MARC21) i UNIMARC, ISBD oraz RDA. Dla archiwów wykorzystywane są ISAD(G) i EAD; dla zasobów cyfrowych – Dublin Core. Współczesne podejścia uwzględniają modele FRBR i FRAD, które opisują relacje między dziełem, egzemplarzem a realizacją zasobu. Katalogowanie opiera się także na słownikach kontrolnych i autoryzacji, co zapewnia spójność terminologii i identyfikatorów.

Efektem katalogowania jest spójny, przeszukiwalny zestaw rekordów, umożliwiający precyzyjne wyszukiwanie, łączenie powiązanych zasobów i interoperacyjność między systemami, a także wspieranie długoterminowego zarządzania zasobami.