jarðskjálftar

Jarðskjálftar eru skjálftavirkni í jarðskorpunni sem oftast stafar af skyndilegri hreyfingu í berglögum. Þessi hreyfing losar orku sem dreifist sem höggbylgjur í gegnum jörðina. Jarðskjálftar eru algengastir á mörkum gliðnunarplötanna, sem eru stórir hlutar skorpunnar sem hreyfast stöðugt hver gagnvart annarri. Þar sem plöturnar rífa sig í sundur, rekast saman eða renna framhjá hver annarri, safnast upp spenna sem að lokum losnar í jarðskjálfta.

Stærð jarðskjálfta er mæld á Richter-kvarðanum eða svipuðum kvarðum sem byggja á stærð höggbylgjanna sem berast til yfirborðsins. Jarðskjálftar geta haft margvísleg áhrif, allt frá því að vera vart merkjanlegir til þess að valda miklu tjóni á mannvirkjum og náttúrulegu umhverfi. Stórir jarðskjálftar geta einnig leitt til flóðbylgja ef þeir eiga sér stað undir hafi.

Þó að flestir jarðskjálftar eigi sér stað náttúrulega vegna hreyfinga í jarðskorpunni, geta manngerðar athafnir eins og stórar byggingarframkvæmdir, vatnsveitur og jarðgangagerð í undantekningartilvikum haft áhrif á skjálftavirkni. Vísindamenn nota ýmiss konar tækjabúnað, eins og jarðskjálftamæla, til að skrá og rannsaka jarðskjálfta, sem hjálpar til við að skilja betur jarðfræðileg ferli og meta áhættu svæða.