hugrænnar

Hugrænnar ferlar eru hugar- og taugakerfislegir ferlar sem varða skynjun, athygli, minni, mál og hugsun, sem og hvernig við leitum lausna og tökum ákvarðanir. Þessir ferlar móta hvernig við vinnum með upplýsingar og beitum þekkingu í daglegu lífi og í vísindum.

Hugrænnar vísindi eiga rætur í hugrænni byltingu sem hófst á miðri 20. öld. Sálfræðingar og vísindamenn lögðu grunn að rannsókn á starfsemi hugans sem lýsir meira en eingöngu hegðun. Ulric Neisser og aðrir léku þar stórt hlutverk. Síðan hafa hugræn taugavísindi og tölvuvísindi styrkt skilninginn á tengslum hugar og heila.

Hugrænnar vísindi ná yfir meginsvið þrjú: hugræn sálfræði sem rannsakar hugarferla og hegðun; hugræn taugavísindi sem kortleggja tengsl milli taugakerfis og hugarstarfs; og tölvuvísindi/reikniritun sem byggja líkan af hugrænum ferlum. Helstu hugtök eru skynjun, athygli, minni (styttri- og langtíma), mál, hugsun, ákvarðanatöku og lausn vandamála.

Aðferðir felast í tilraunum, athugunum og atferlisskoðunum, auk neuroimaging (t.d. fMRI, EEG) og tölvunar- og líkanagerð. Hugrænar rannsóknir hafa áhrif á menntun, hönnun tækja og notkun, endurhæfingu og þróun gervigreindar.

Rannsóknir í hugrænum vísindum miða að því að skýra hvernig hugarstarfsemi þróast og breytist með aldri, sjúkdómum og lærdómi, og hvernig hún tengist vitund og atferli. Þar vinnur taugavísindalegur, sálfræðilegur og tölvuvísindalegur bakgrunnur saman til að auka skilning á huga.