gæðastjórn

Gæðastjórn, eða gæðastjórnun, er stjórnunarháttur sem miðar að því að tryggja samræmda gæði vöru og þjónustu með kerfisbundinni nálgun. Helsta markmið er að uppfylla kröfur viðskiptavina, samræma starfsemi við lagalegar kröfur og reglur og stuðla að stöðugri umbót.

Gæðakerfi (quality management system) byggist á skipulagðri stefnu, skráðri löggjöf, ferlum og ábyrgð, sem tryggir mælingar, gagnaöflun og greiningu til að sporna gegn villum og stuðla að stöðugum árangri. Í kerfinu eru gæðastefna, markmið, leiðbeiningar og úrræði til að tryggja gæði vöru og þjónustu.

Gæðastjórnun byggist oft á ISO 9001 eða sambærilegum stöðlum. Helstu meginreglur eru að leggja áherslu á viðskiptavininn, forysta og þátttöku starfsmanna, ferlalöggjöf (ferlumeðferð/process approach), gagnkvæm samskipti og umbót. Mikilvægt er að vinna með áhættu og nýta PDCA-hringinn (Plan-Do-Check-Act) til reglulegrar endurskoðunar og umbóta.

Framkvæmdin felur í sér innri og ytri úttektir, mælingar og endurskoðanir sem byggja á gögnum. Kostir gæðastjórnar eru betra gæði, minni kostnaður vegna villna, aukin hagkvæmni, betri samvinna og ánægja viðskiptavina.

Gæðastjórn hentar fyrirtækjum og stofnunum í mörgum geirum, bæði í framleiðslu og þjónustu, og einnig í opinberri stjórnsýslu. Hún er sveigjanleg að stærð og umfangi og felur oft í sér að setja gæðastefnu, þjálfa starfsfólk og innleiða gæðakerfi sem leiðir umbót.