greiðslumáta

Greiðslumáti eru þær aðferðir sem notendur nota til að færa greiðslu frá kaupanda til seljanda fyrir vörur eða þjónustu. Flestar greiðslur eru reiðufé eða rafræn greiðslukerfi sem fara fram milli banka eða yfir netið. Valið á greiðslumáta byggist á öryggi, hraða, kostnaði og aðgengi.

Helstu flokkar greiðslumáta eru reiðufé, kortagreiðslur, bankagreiðslur og rafræn/farsímagreiðslur. Reiðufé þýðir peninga í mynt og seðlum sem gefa og taka kaupendur og seljendur beint saman. Kortagreiðslur fela í sér kredit- eða debetkort sem hægt er að nota í verslunum og netverslunum. Bankagreiðslur eru rafrænar millifærslur milli bankareikninga, oft í gegnum netbanka eða millifærslukerfi. Rafræn/farsímagreiðslur vísa til greiðslna sem fara fram í gegnum netið eða farsímaforrit og eru t.d. notaðar með farsímawallets eða netgreiðslukerfi (t.d. Apple Pay, Google Pay) og öðrum rafrænum greiðslukostum.

Öryggi greiðslumáta byggist á dulkóðun, notkun PIN-kóða eða lykilorða, tveggja þátta auðkenningu og stundum 3D Secure í netverslunum. Neytendavernd og reglur hafa áhrif á hvernig greiðslur eru unnar, með skýrri ábyrgð og tilkynningarskyldu ef misferli á sér stað. Notendur ættu að vera vakandi fyrir svikum, hafa uppfærð öryggistæki og nota trausta greiðslulausnir.

Í Íslandi hefur reiðufé enn verulegt hlutverk, en kortagreiðslur og rafræn greiðslukerfi hafa aukist verulega. Netverslanir og þjónusta fyrir heimili og ferðamenn treysta sífellt meira á net- og farsímagreiðslur. Löggjöf og reglur um greiðslumátana tryggja neytendavernd, greiðsluöryggi og sanngirni í innkaupum.