gjyroskopë

Gjyroskopi është një pajisje e përbërë nga një rrotë ose disk i kthyer me shpejtësi i cili ka një bosht të lirë. Për shkak të momentit këndor të tij, ai ka një prirje të rezistojë ndaj ndryshimeve në orientimin e tij, duke qëndruar në një pikë fikse në hapësirë pavarësisht lëvizjes së mbështetësit të tij. Kjo veti, e quajtur qëndrueshmëri xhiroskopike, është ajo që e bën gjyroskopin të dobishëm.

Principi themelor pas një gjyroskopi është ruajtja e momentit këndor. Kur një objekt rrotullohet shpejt, ai fiton moment këndor. Ligjet e fizikës thonë se momenti këndor i një sistemi të izoluar mbetet konstant, përveç nëse vepron një forcë e jashtme. Kjo do të thotë se boshti i rrotullimit të gjyroskopit do të vazhdojë të tregojë në të njëjtin drejtim pavarësisht se si lëviz mbështetësi.

Gjyroskopët gjejnë aplikime të shumta në teknologji dhe shkencë. Ata përdoren për qëndrueshmëri dhe navigim në aeroplanë, anije, satelitë dhe automjete. Në telefonat inteligjentë dhe pajisjet e tjera elektronike, gjyroskopët mund të zbulojnë orientimin dhe lëvizjen e pajisjes, duke mundësuar veçori të tilla si rrotullimi automatik i ekranit dhe kontrolli i lojërave. Ata gjithashtu përdoren në pajisjet gjeodezike dhe në sistemet e stabilizimit.