framleiðslukostnaðinn

Framleiðslukostnaðurinn er heildarkostnaður sem fyrirtæki ber til að framleiða vöru eða þjónustu. Hann endurspeglar hvað það kostar að búa til hverja einingu og hvernig kostnaður dreifist eftir magni framleiðslunnar. Framleiðslukostnaðurinn er grundvöllur ákvarðana um verðlagningu, framleiðsluframboð og hagkvæmni fjárfestinga.

Kostnaðarliðir eru oft skilgreindir sem föst kostnaður og breytilegur kostnaður. Föst kostnaður breytist ekki með framleiðslu magni á tilteknum tímabili og innifelur t.d. leigu eða húsnæðiskostnað, fasta laun stjórnenda og afskriftir. Breytilegur kostnaður myndast þegar framleiðslu magn breytist og felur í sér hráefni, laun vinnuafls sem vinnur beint að framleiðslu, orku og flutninga.

Framleiðslukostnaður per einingu (einingarkostnaður) er heildarkostnaður deilt með framleiðslumagni. Jaðarkostnaður (marginal cost) er breyting kostnaðar þegar framleiðslu er aukin um eina einingu. Þekking á jaðarkostnaði og kostnaði á hverja einingu er lykilatriði í ákvörðunum um framleiðslu- og verðlagningu og við að hámarka hagnað eða lágmarka tap.

Efnahagsleg áhrif vekja oft tækifæri til hagkvæmni: stærri framleiðsla getur leitt til economies of scale og lægri einingarkostnaðar. Hins vegar getur kostnaðurinn breyst eftir aðstæðum og tíma, sérstaklega í langtíma þar sem meirihluti kostnaðar getur breyst. Viðskiptin byggja thus á skilningi á framleiðslukostnaði til að meta náttúru kostnaðar, verð, framleiðslugeta og fíngerðar ákvarðanir um starfsemi.