fjármálastofnanir

Fjármálastofnanir eru fyrirtæki sem veita fjármálaþjónustu og mynda stoð fjármálakerfisins. Til þeirra teljast bankar, tryggingafélög, lífeyrissjóðir, fjárfestingarsjóðir og aðrir aðilar sem annast greiðslu-, lánveitinga- og fjárfestingarþjónustu. Starfsemi þeirra stuðlar að fjárfestingu, dreifingu fjármagns og greiðsluumsjón í hagkerfinu.

Helstu gerðir fjármálastofnana eru bankar sem safna innlánaði, veita lán og greiðslur; fjárfestingarfyrirtæki sem reka verðbréfaviðskipti, ráðgjöf og eignastýringu; tryggingafélög sem útvega vátryggingar og áhættuvernd; lífeyrissjóðir og aðrir fjárfestingarsjóðir; greiðslu- og fjármálakerfi, meðal netbankakerfa og greiðsluþjónustuaðila. Þær starfa bæði innanlands og í alþjóðlegu samhengi og lúta sameiginlegum reglum sem tryggja öryggi fjármálamarkaðarins.

Reglurnar og eftirlitið: Fjármálaeftirlitið (FME) annast eftirlit með fjármálastofnunum í samstarfi við Seðlabankann Íslands. Lög og reglur kveða á um leyfisveitingu, eiginfjár- og greiðsluöryggi, áhættustýringu, gagnsæi og neytendavernd. Markmiðin eru að tryggja fjármálastöðugleika, vernda neytendur og stuðla að sanngjarnri samkeppni.

Saga og þróun: Kreppan 2008-2009 leiddi til hruns stórra banka og kallaði á miklar breytingar í reglugerð og eftirliti. Eftir áfallið var endurskipulagning fjármálakerfisins, þéttari reglu- og eftirlit, aukið alþjóðlegt samráð og meiri gagnsæi. Í dag ber fjármálastofnanir ábyrgð á öryggi greiðslukerfa, neytendavernd og nýrri tækni sem stýrir fjárfestingu og viðskipti.