filogjenetikën

Filogjenetika është studimi i marrëdhënieve evolutive midis grupeve të organizmave, siç janë specieve, popullatave ose individëve. Ajo synon të rindërtojë historinë e evolucionit të jetës dhe të përshkruajë marrëdhëniet e saj gjenealogjike. Ky informacion zakonisht paraqitet në formën e një peme filogjenetike, një diagramë që tregon lidhjet evolucionare midis organizmave.

Metodat kryesore në filogjenetikë përfshijnë analizën e të dhënave morfologjike (anatomike) dhe molekulare (ADN, ARN ose proteina). Organizmat që ndajnë një paraardhës të përbashkët të fundit janë më të afërt me njëri-tjetrin sesa me organizma të cilët nuk e ndajnë atë paraardhës. Karakteristikat, si tiparet anatomike ose sekuencat gjenetike, që trashëgohen nga një paraardhës dhe përcillen te pasardhësit, përdoren për të përcaktuar këto lidhje.

Përdorimi i të dhënave molekulare ka revolucionarizuar fushën e filogjenetikës, duke mundësuar krahasimin e një numri shumë më të madh karakteristika dhe aplikimin e analizave statistike dhe kompjuterike. Këto analiza i lejojnë shkencëtarët të nxjerrin përfundime rreth historisë evolutive, duke përcaktuar kohën e ndarjes së linjave evolutive dhe duke identifikuar grupet e organizmave që janë më të lidhura. Filogjenetika është një mjet thelbësor në biologji, me aplikime në taksonominë, ekologjinë, mjekësinë dhe ruajtjen e biodiversitetit.