etimologji

Etimologjia është studimi i historisë dhe origjinës së fjalëve dhe mënyrës se si kuptimi dhe forma e tyre evolucionojnë me kalimin e kohës. Ajo eksploron prejardhjen e fjalëve, lidhjet e tyre me gjuhë të tjera dhe ndryshimet fonetike, morfologjike dhe semantike që kanë ndodhur në periudha të ndryshme historike.

Një qëllim kryesor i etimologjisë është të zbulojë formën proto dhe rrënjën etimologjike të një fjale duke përdorur metoda krahasuese dhe filologjike. Metodat përfshijnë krahasimin e fjalëve të ngjashme në gjuhë të afërta dhe të largëta, rekonstrukcionin e formave të lashta, analizën e ndryshimeve fonetike dhe semantike, dhe përdorimin e burimeve historike si dorëshkrime, fjalorë historikë dhe kronologji gjuhësore.

Etimologjia është një disiplinë e linguisitikës historike dhe është e ndryshme nga lexikografia; lexikografia përshkruan formën dhe kuptimin aktual të fjalëve, ndërsa etimologjia studion origjinën dhe ndryshimet në kohë. Burimet përfshijnë dokumenta të vjetër, dorëshkrime, fjalorë historikë dhe korpuse gjuhësore, të cilat ndihmojnë në konfirmimin e hipotezave etimologjike.

Proceset kryesore përfshijnë ndryshimet fonetike (ndërrime të zërave dhe asimilime), huazimet nga gjuhë të tjera, dhe ndryshimet semantike që krijojnë kuptime të reja ose përdorime të reja të fjalëve. Etimologjia ofron mundësi të kuptimit të historisë kulturore të popujve dhe të fushave të përkthimit, dokumentimit të traditave gjuhësore dhe zhvillimit të fjalëve të reja.