edilmekten

Edilmekten is Türkçede edilmek fiilinin ablativ formu olarak kullanılan bir yapıdır. Genel olarak “edilmek” (to be done) kökünden türeyen bu form, eylemin yapılmasından çıkan kaynağı, nedeni ya da sonucu belirtmek için kullanılır. Edilmekten, soyut bir işlem olarak edilgen eylemin orijinini veya bağlamını ifade eden bir bağlaç ya da öge halinde karşımıza çıkabilir.

Morfoloji açısından edilmekten, fiilin edilgen mastar hali edilmek ile ablativ ekinin birleşiminden oluşur. Türkçede ablativ ek olarak -den / -dan kullanılır ve edilmekten, bu ekin edilgen mastar ile birleşiminin belirgin bir yüzey formudur. Bu yapı, yazılı Türkçede ve resmî/akademik dillerde daha sık görülür; günlük konuşmada daha az rastlanabilir.

Kullanım bağlamında edilmekten, eylemin kendisinden türeyen veya o eylemin kaynağına ilişkin durumları ifade etmek için kullanılır. Ayrıca edilgen fiil formunun soyutlaştırılarak, eylemin oluş nedeni veya çıkış noktası hakkında bilgi vermek amacıyla da karşımıza çıkabilir. Bilimsel metinler, hukuki belgeler ve edebi yazımda bu tür ablativ yapılar daha yaygın olabilir.

Ayrıca bakınız: Türkçe dilbilgisi, edilgen çatı, ablativ durum, -mek/-mak mastar biçimleri.