dönütürülmesi

Dönütürülmesi, akustikte ses enerjisinin bir kaynaktan yayıldıktan sonra oda yüzeylerinden yansıyarak ardışık dönütlerin duyulması sürecini ifade eder. Bu süreç, tekil bir yankı olarak belirgin bir dönüt veya çok sayıda yansımanın birikmesiyle oluşan reverberasyon biçiminde görülür. Bir yankı, ses kaynağından yayılan ses ile onun yansıması arasındaki zaman farkının ölçülü bir değerde (genelde birkaç yüz milisaniye) olduğu durumlarda ayrı ayrı duyulabilir. Reverberasyon ise odadaki çok sayıda yansımanın birbirine karışmasıyla sesin süreklilik kazanması ve zamanla zayıflaymasıdır; bu durumda toplam yankı, RT60 gibi ölçütlerle tanımlanır.

Dönütürülmesini etkileyen başlıca faktörler arasında oda boyutları, yüzeylerin malzeme ve yapışkan özellikleriyle absorpsiyon katsayıları, yüzeylerin geometrisi ve düzlük veya difüzyon özellikleri, odadaki objelerin yaydığı yansımaların dağılımı ve dinleyici ile kaynağın konumları bulunur. Yüzeylerin düşük absorpsiyonlu olması ve geniş bir hacimde hareketli yansımaların bulunması, daha uzun reverberasyon sürelerine yol açabilir. Ölçümler genelde impulse response ve RT60 gibi metriklerle yapılır; ses kalitesi, konuşma anlaşılırlığı ve müzik performansları bu değerlerden etkilenir.

Uygulama alanları arasında konser ve tiyatro salonları, stüdyo ve kayıt odaları, sınıflar ve ofisler gibi akustik tasarım gerektiren mekânlar ile dijital ses işlemelerinde simulasyon ve efekt olarak kullanılan reverberasyon efektleri yer alır. Dönütürülmesi kavramı, doğal mekânlarda oluşan akustik etkileri ve yapay olarak eklenen yankı/tümleşik sesleri kapsayacak biçimde ele alınır.