daromadlarining

Daromadlarining — daromadlar so‘zining genitiv qilinishi bo‘lib, ko‘p hollarda “daromadlar” ning egasi yoki tegishli holatini ifodalaydi. Bu shakl ko‘plab ijtimoiy–iqtisodiy matnlarda uchraydi, masalan “daromadlarining taqsimoti” (income distribution) yoki “daromadlarining o‘sishi” kabi iboralarda. Qisqa qilib aytganda, daromadlarining ifodasi kimning daromadlari haqida gapirilayotganini ko‘rsatadi.

Daromad — ma’lum bir davr ichida shaxslar, xonadonlar yoki korxonalar tomonidan olingan pul-kapital oqimidir. Uni umumiy (brutto) bo‘yicha yoki soliqlardan keyingi (neto) daromad sifatida o‘lchash mumkin. Daromadlar turli manbalardan keladi va iqtisodiy faoliyatning natijasi sifatida namoyon bo‘ladi.

Daromadlarning turlari odatda quyidagicha bo‘ladi: mehnat daromadi (ish faoliyatidan olingan pul), kapital daromadi (mulk, sarmoyadan keladigan foiz, dividendlar, ijaradan olingan daromad), va ijtimoiy transferlar (pensiya, nafaqa, yordam kabi davlat tomonidan berilgan daromadlar). Shuningdek, ba’zi tadqiqotlarda soliqlar tomonidan olingan daromadlar ham alohida ko‘rib chiqilishi mumkin.

Daromadlarining taqsimoti ijtimoiy–iqtisodiy tengsizlikni o‘lchash uchun muhim ko‘rsatkichdir. Odatda o‘rtacha yoki median daromadlar, Lorenz grafi, Gini koeffitsienti kabi mezonlar qo‘llanadi. Siyosatchi va tadqiqotchilar daromadlarining taqsimotini yaxshilash bo‘yicha soliqlar, ijtimoiy yordamlar va mehnat bozorini faol qo‘llab-quvvatlash siyosatlarini ishlab chiqadilar.