alhæfingar

Alhæfingar eru yfirlýsingar sem ætla að eiga við um mörg tilvik, almenni hóp eða heild byggt á tölfræði, reynslu eða túlkun. Þær geta byggst á athugunun raunveruleika, rannsóknum eða daglegri reynslu og eru oft framsettar sem staðreyndir eða algildar skoðanir. Alhæfingar geta verið lýsandi (segja frá því sem almennt gildir) eða hlutlægar (taka fyllilega eða að hluta af tilvikum sem uppfærast með nýjum gögnum).

Í ræðu, fjölmiðlum og opinberri umræðu eru alhæfingar algengar sem tilvísun til almennra reglna eða tilhneiginga. Í vísindum og fræðilegri umræðu er meginmarkmiðið þó að kanna og prófa þær með gögnum og tilraunum til að ákvarða hvort þær standist. Ónákvæm eða ósjálfráð alhæfing getur leiðt til rangra ályktana eða misskilnings.

Flokkun alhæfinga getur eftir efnismálum verið lýsandi, forsendubundin eða forsendulaus. Góð alhæfing byggist á nægjanlegum og áreiðanlegum gögnum, réttmætum forsendum og næmni fyrir takmörkunum. Gegn alhæfingum eru gagnrýnin nauðsynleg: til dæmis hrekkur generalization frá of fáum tilfellum, valda- eða sönnunarsérhæfing, og mjög óvísar eða mótsagnakenndar heimildir geta leitt til rangra ályktana.

Samhliða rannsóknum og gagnrýnni hugsun er mikilvægt að meta hvaða gögn styðja alhæfingu, hverjar forsendurnar eru og hvort hún standist ný gögn eða áreiðanlegar heimildir. See also: alhæfing, staðreynd, rökfræði, rannsóknir, gagnrýnin hugsun.