aglomeracja

Aglomera­cja to pojęcie z geografii urbanistycznej i demografii opisujące duży, ciągły zespół miejski, składający się z miasta centralnego oraz przyległych gmin tworzących zintegrowany układ miejski powiązany gospodarczo i społecznie. W praktyce obejmuje gęstą zabudowę, sieć transportową i synergie rynków pracy, usług oraz handlu.

Granice aglomeracji wyznaczane są na podstawie wskaźników przepływów ludności, powiązań ekonomicznych oraz gęstości zabudowy; różnią się w zależności od systemu statystycznego. Aglomerację charakteryzują intensywne powiązania między miastem centralnym a otoczeniem: dojazdy do pracy, wspólne inwestycje transportowe, planowanie rozwoju terenów oraz wspólne rynki usług. Dzięki temu występują korzyści z koncentracji działalności gospodarczej i wymiany wiedzy, znanych jako efekty aglomeracyjne, ale także wyzwania związane z koordynacją rozwoju, infrastrukturą i ochroną środowiska.

W Polsce termin ten używany jest w kontekście administracyjno-statystycznym i planistycznym; nie ma jednej, jednolitej granicy dla wszystkich aglomeracji. Najbardziej znane przykłady to Aglomeracja Warszawska i Aglomeracja Trójmiejska (Gdańsk–Gdynia–Sopot). Aglomeracje różnią się od pojęcia metropolii, choć granice i interpretacje mogą się różnić między systemami klasyfikacyjnymi.