Wietlówka

Wietlówka, poprawnie nazywana świetlówką, to lampa emitująca światło na skutek wyładowania gazowego w niskociśnieniowej para rtęci. Wewnątrz znajduje się szklana rurka z elektrodami, wypełnienie gazowe i para rtęci, a jej powierzchnia pokryta fosforami zamienia promieniowanie UV na światło widzialne. Do pracy potrzebny jest balast, regulujący prąd i stabilizujący działanie lampy.

Zasada działania: Podanie napięcia powoduje jonizację par rtęci i emisję UV. Fosfor pochłania UV i emituje światło widzialne. Starsze wersje wymagają zapłonu; nowsze lampy z balastem elektronicznym zapewniają płynny rozruch i stabilną pracę bez migotania. Lampy kompaktowe mają zintegrowany balast i zwykle mieszczą się w standardowych oprawach.

Rodzaje: lampy liniowe (T8, T5, T12) i kompaktowe (CFL). Kolor światła opisuje się w kelwinach (K): 2700–3000 K to ciepła biel; 3500–4100 K neutralna; 5000–6500 K zimna. Współczynnik oddawania barw (CRI) zwykle 80–90, co wpływa na naturalność odwzorowania kolorów.

Wydajność i trwałość: w porównaniu z żarówkami świetlówki oferują wyższą wydajność energetyczną, zwykle 60–100 lm/W. Żywotność wynosi około 8000–20 000 godzin; częste włączanie skraca trwałość i może obniżać jasność z czasem.

Środowisko i bezpieczeństwo: lampy zawierają rtęć, dlatego wymagają recyklingu w wyznaczonych punktach. W razie uszkodzenia należy zastosować odpowiednie zasady postępowania, unikając wdychania pyłu rtęci i postępując zgodnie z lokalnymi wytycznymi.