Súrefnisnotkun

Súrefnisnotkun er mæling á magni súrefnis sem lífvera eða vefur nýtir á tilteknu tímabili. Hún er grundvallarhluti orkuframleiðslu í frumum; í hvatberum eru efnahvörf sem nota súrefni sem lokaeindakæðu og hvata myndun ATP. Við ferlið myndast vatn og orka sem knýr starfsemi frumna og líffræðilegar þarfir lífverunnar.

Mæling súrefnisnotkunar er oft kölluð VO2 og er hún gefin út sem rúmmál súrefnis á mínútu (ml/min) eða ml súrefnis per kg líkamsþyngdar per mínútu (ml/kg/min). Rest VO2 metur orkuframleiðslu í hvíld og liggur oft um 0,25 L/min hjá meðalfullorðnum. VO2max er hámarkssúrefnisnotkunar og endurspeglar getu líkamans til loftfirrtrar orkuframleiðslu, sem er lykilatriði í íþróttafræði og læknisfræði.

Mælingar súrefnisnotkunar fer oft fram með indirect calorimetry eða öndunarmælingu og gefur upplýsingar um efnaskipti og orkunotkun. Þessar mælingar hafa margvíslega notkun, t.d. í klínísku mati, íþróttafræði, næringarfræði og rannsóknum á lífeðlisfræði.

Áhrifaþættir á súrefnisnotkun eru margir: aldri, kyn, líkamsþrek, þyngd, æfingarstig, hæð/loftslag, sjúkdómar og lyf geta hreyft VO2 og VO2max. Súrefnisnotkun er grundvallarhugtak í lífeðlisfræði og líf- og heilsufræði, sem tengir orkuframleiðslu, hreyfingu og framleiðslu orku í líkamanum.