Sorumluluktan

Sorumluluktan ismin Türkçe’da sorumluluk kökünden türetilmiş ablative hâl olan sorumluluktanın (sorumluluk + -tan) kullanımıdır ve “sorumluluktan” anlamına gelir. Bu form, bir şeyin veya kişinin sorumluluktan kaynaklanan ya da bu durumdan çıkışını ifade etmek için kullanılır. Sıklıkla sorumluluk almak veya hesap verebilirlik bağlamında kullanılan bir söz dizimine sahip olup, bağımlı olarak kaçınma, uzaklaşma ya da sorumluluktan kaçınma anlamlarını taşır. Örneğin sorumluluktan kaçınmayı amaçlayan tutumlar veya sorumluluktan kaçınmayı eleştiren ifadeler bu yapıyı içerir.

Dilbilgisel olarak sorumluluk köküne ablativ (-tan/-den) eki eklenerek oluşturulur; yazımında sorumluluk kökünün sonundaki ünsüz uyumuna göre sorumluluktan şeklinde kullanılır. Sorumluluktan tek başına bir kelime olarak çok yaygın kullanılmaz; daha çok kaçınma, üstlenme ya da hesap verebilme bağlamında diğer fiillerle birleşik olarak yer alır (örneğin sorumluluktan kaçınmayı amaçlayan/tavırları).

Kullanım alanları ve bağlamlar: siyaset, kurumsal yönetim, etik ve liderlik tartışmalarında, bir kişinin veya kurumun hesap verebilirlikten kaçınma eğilimlerini betimlemek için kullanılır. Genelde olumsuz bir vurgu taşır ve güven kaybı ile ilişkilendirilir.

İlgili terimler arasında sorumluluk, hesap verebilirlik, yükümlülük ve üstlenmek bulunur. Sorumluluktan ifadesi, bu kavramlar arasındaki ilişkinin dilsel ifadesidir ve sorumluluğun bulunduğu ya da dışlandığı durumları anlatır.