Núkleótíðum

Núkleótíðum eru lífræn sameindir sem eru byggingareiningar kjarnsýra eins og DNA og RNA. Hver núkleótíð samanstendur af þremur hlutum: fosfat hóp, sykur, og köfnunarefnis basa. Í DNA er sykurinn deoxýribósi, en í RNA er hann ríbósi. Köfnunarefnis basarnir eru fimm tegundir: adenín (A), guanín (G), sýtósín (C), týmín (T) og úrasíl (U). Týmín finnst aðeins í DNA, á meðan úrasíl er aðeins til staðar í RNA. Adenín, guanín og sýtósín finnast í báðum tegundum kjarnsýra.

Núkleótíðin tengjast saman til að mynda langar keðjur sem mynda kjarnsýrur. Tengingin á sér stað með fosfóestertengingu milli fosfat hóps eins núkleótíðs og sykurs annars. DNA myndar tvöfalda helix þar sem basarnir para saman á sérstakan hátt: adenín (A) bindur alltaf við týmín (T) og guanín (G) bindur alltaf við sýtósín (C). Þessi sérstaka bókstuðun er grundvöllur erfðaupplýsinga. RNA er yfirleitt einfaldari keðja en getur einnig haft flóknar þrívíddar uppbyggingar. Auk þess að vera byggingareiningar kjarnsýra gegna núkleótíðin einnig mikilvægu hlutverki í orkuefnum líkamans, eins og í ATP (adenósíntrífosfat), sem er helsta orkugjafi frumunnar. Þau eru einnig hluti af mörgum ensímum og kófaktor sem taka þátt í fjölmörgum lífefnafræðilegum viðbrögðum.