Monetaristler

Monetaristler, para arzının ekonomi üzerinde belirleyici bir rol oynadığına inanan iktisatçıları kapsayan bir akımdır. Bu yaklaşım, para politikalarının ana hedefinin enflasyonu kontrol etmek olduğuna ve uzun vadede para arzındaki değişikliklerin fiyat düzeyini belirlediğine vurgu yapar. Milton Friedman ve Anna Schwarz’ın çalışmaları bu akımın etkisini belirgin şekilde güçlendirdi; Friedman özellikle para arzının uzun dönemde enflasyonu belirlediğini savunur ve para politikasının öngörülebilirliğini, güvenilirliğini öne çıkarır.

Temel görüşler: Para arzının büyüme oranının enflasyonla doğrudan ilişkili olduğu, uzun dönemde üretim üzerinde para politikasının sürdürülebilir bir etkisi olmadığı savunulur. Kısa dönemde para arzı artışının talebi canlandırabildiği için çıktı ve işsizlik üzerinde etkiler doğurabileceği; ancak bu etkilerin zamanla, özellikle fiyatlar ve ücretler esnekleştiğinde azalacağı düşünülür. Paranın hareket hızının (velocity) nispeten istikrarlı olduğu varsayılır ve para politikalarının güvenilir, öngörülebilir olması gerektiği savunulur.

Politika önerileri: Kural temelli para politikaları savunulur; Friedman’ın ünlü önerisi, para arzının sabit bir oranda büyümesini hedefleyen bir kuraldır. Böyle bir yaklaşım, enflasyon beklentilerini sabitleyerek belirsizliği azaltmayı amaçlar.

Tarihsel etki ve eleştiriler: 1970’ler ve 1980’lerde stagflasyonla mücadelede etkili argümanlar sunmuşlardır; ancak rasyonel beklentiler ve yeni klasikçilik akımlarıyla karşılaştırıldığında kısa vadeli etkiler ve para arzı ölçümünün güvenilirliği konularında eleştirilere maruz kalmışlardır. Ayrıca para politikasının enflasyonu kontrol etmek dışında finansal istikrar ve mali politikalarla etkileşimini ihmal ettiği eleştirileri de bulunur.