Jadvalda

Jadvalda isuzbekjanglish tilida jadval (table, schedule) so‘zining locativ shakli bo‘lib, “jadvalda” degan ma’noni beradi. Bu fe’l yoki so‘z birikmasi sifatida ishlamay, ko‘proq keltirilgan ma’lumotlar yoki ma’lumotlar joylashgan joyni ko‘rsatadi. Umuman olganda, jadvalda deb yozilgan ibora jadval ichidagi yoki jadval bilan bog‘liq bo‘lgan kontekstni ifodalaydi.

Qo‘llanilishi: Jadvalda ifodalash uchun ko‘pincha ma’lumotlar jadvalda keltirilgan yoki ko‘rsatilgan bo‘lishini bildiradi. Masalan: “Jadvalda ko‘rsatilgan raqamlar aniq.” “Jadvaldagi ma’lumotlar 2020 yilga tegishli.” Bu yerda -da ko‘rsatkichlar yoki qiymatlar jadval ichida bo‘lishini anglatadi. Jadvaldagi, jadvaldagi kabi qisqalar ham ishlatiladi; “jadvaldagi ma’lumotlar” yoki “jadvaldagi ko‘rsatkichlar” kabi.

E’tiborli nuqta: “jadvalda” – locativ oddiy shakl; “jadvaldan” esa “jadvaldan” (jadvald from); “jadvalga” esa yaqinlashuv yoki yo‘naltirishni bildiradi.

Etimologiya: Jadval so‘zi o‘zbekchaga forscha yoki arabcha ildizdan o‘tgan “jadval”dan kelib, keng tarqalgan termin bo‘lib, u xizmatlar, jadval, vaqtlar jadvali kabi ma’nolarni qamrab oladi. Suffix -da locativ ko‘rinishni beradi.

Tushuncha va xususiyatlar: Jadvalda ifodalar noto‘g‘ri yoki noaniq bo‘lmasligi uchun, jadvaldagi ma’lumotlar bilan bog‘liq gaplarda foydalanish qulay. Jadval bilan bog‘liq bayonotlarda kontekstdan foydalanish osonroq bo‘ladi.

Ko‘rishlar: Jadval, jadvaldagi, jadvalda, jadvaldan kabi bog‘lanishlar tilshunoslikda keng tarqalgan terminlar bo‘lib, ilmiy, ta’limiy va kasbiy matnlarda keng qo‘llanadi.