Einkafjárfestingarsjóðir

Einkafjárfestingarsjóðir eru fjárfestingarsjóðir sem safna fjármagni frá stofnunum, lífeyrissjóðum og öðrum hátekjufjárfestendum og nota það til að fjárfesta í einkafyrirtækjum eða taka fyrirtæki af opinberum markaði með það að markmiði að auka verðmæti þeirra yfir tíma og skila arði fyrir fjárfestendur.

Sjóðirnir starfa oft sem takmörkuð eignarfélög (limited partnership). Fjárfestendur eru limited partners og fjárfestingarstjórinn (general partner) annast fjárfestingarnar og hagnýta þau fyrir sjóðinn. Sjóðir eru oft lokaðir til lengri tíma (vanalega 8–12 ár) með fyrirfram skilgreindum fjárfestingarferli og markmiðum um vaxt, endurskipulagningu eða afkomu fyrirtækisins.

Helstu gerðir einkafjárfestingarsjóða eru kaupaútir (buyout funds), vaxtarfjárfestingar (growth equity), fjárfestingar í sprotum (venture capital) og mezzanine-fjárfestingar. Verkefni þeirra felast í að auka verðmæti fyrirtækja með rekstraruppbyggingu, endurskipulagningu, samruna eða aukinni útbreiðslu á markaði og þannig skapa háar arðsemi fyrir eignareigendur.

Fjárfestendur í einkafjárfestingarsjóðum eru oft stofnanir, lífeyrissjóðir og aðrir hátekjufjárfestendur. Áhættu og illikvidleiki eru mikilvægir þættir, enda langvarandi fjárfestingarferli með þéttum tíma til að ná árangri. Algeng gjöld eru management fee (um 1–2% árleg) og carried interest (yfirleitt um 20% af hagnaði).

Reglugerðir og eftirlit eru eftir löndum; á Íslandi starfa einkafjárfestingarsjóðir almennt undir fjárfestingar- og fjármögnunarreglum sem Fjármálaeftirlitið (FME) og tengd lög kveða á um. Erlendir stjórnendur sinna oft fjárfestingum í íslenskum fyrirtækjum.