Eftirspurnarsveiflur

Eftirspurnarsveiflur vísa til tímabundinna sveiflna í heildareftirspurn hagkerfisins, sem leiða til breytinga á raunhagvexti og atvinnu á stuttum tíma. Eftirspurnin felur í sér útgjöld heimila og fyrirtækja, ríkisútgjöld, fjárfestingu og nettoútflutning, auk væntinga um framtíðarkaup og gjaldmiðill. Sveiflurnar geta verið nokkuð وی á milli ára eða á fjögurra ára tímabili, og þær hafa oft áhrif á verðlag og fyrirtækjaárangur.

Orsök eftirspurnarsveiflna eru margþættar. Peningamál og fjármálastefna—breytingar á vöxtum, peningamiðu og ríkisútgjöldum—geta þéttar eða slökkt á eftirspurninni. Viðmiðunar- og væntingarbreytingar heimila og fyrirtækja, breytingar á raunverulegu kaupmætti, atkvæðavæntingar um framtíðina, og gengi gjaldmiðils geta einnig kennt eftirspurnarsveiflunum. Hagsögu og utanaðkomandi áhrifa, svo sem heimsviðskipti og global efterspurn, geta einnig breytt heildareftirspurn hagkerfisins.

Mæling og afleiðingar: Eftirspurnarsveiflur birtast í hagvexti, breytingum á atvinnu og verðlagi. Ef heildareftirspurn eykst meira en þátt líkur hagkerfisins, skapast hagvaxtarönd og stundum verðbólga; ef hún minnkar, getur valdið samdrætti, atvinnuleysi og lækkun verðlags. Hagstjórn og fyrirtækjahagkerfi fylgjast með þessum sveiflum með efnahagslíkan og tólum.

Stjórnun og stefna: Til að milda sveiflurnar beitir stjórnin oft peningastefnu og fjármálastefnu, auk sjálfvirkra boðbera til að auka eða draga úr eftirspurn. Dæmi um aðgerðir eru vextir, skatta- og útgjöldahækkun eða -lækkun og atvinnuleysisbætur. Eftirspurnarsveiflur eru lykilkenndur þáttur í skilningi hagkerfisbreytinga.