Biyometrik

Biyometrik, biyolojik veya davranışsal özelliklerin kimlik doğrulama veya tanımlama amacıyla ölçümünü ve analizini içeren bir teknolojik alandır. Bu alan, bir kişinin benzersiz özelliklerini kullanarak kimliğin doğrulanmasını veya karşılaştırmalı olarak tanımlanmasını hedefler.

En yaygın modlar iki gruba ayrılır: fiziksel özellikler (parmak izi, yüz, iris, avuç içi damarları gibi) ve davranışsal özellikler (konuşma tonu, yazım hızı veya klavye kullanma tarzı, yürüyüş biçimi gibi). Her mod, farklı güvenlik düzeyleri, doğruluk oranları ve kullanım senaryoları sunar; bazı sistemler birden fazla modalı birlikte kullanır.

Bir biyometrik sistem genelde üç ana işlemi yürütür: enrolment (kaydetme) aşamasında kullanıcının özelliklerinden bir template oluşturulur; doğrulama (one-to-one) aşamasında sunulan biyometrik veri mevcut kullanıcıyla eşleşir; tanımlama (one-to-many) aşamasında ise bir veri tabanındaki tüm şablonlarla karşılaştırma yapılır. Veriler çoğunlukla ham görüntü veya sensör verisi yerine güvenli bir şekilde işlenmiş template olarak saklanır; güvenlik için kriptografik koruma ve kimlik doğrulama mekanizmaları kullanılır. Avrupa ve Türkiye gibi bölgelerde KVKK ve GDPR benzeri düzenlemeler, kişisel verinin korunmasını zorunlu kılar.

Avantajları arasında hızlı erişim, kullanıcı konforu ve düşük fiziksel temas sayılabilir; dezavantajlar ise yanlış pozitif/negatif oranları, spoofing riskleri ve gizlilikle ilgili endişelerdir. Standartlar ISO/IEC 19794 serisi ve ISO/IEC 30107 gibi güvenlik ve karşı koyma tekniklerini kapsar; uygulamalarda yasal çerçeve ve etik hususlar da dikkate alınır.