þráðlaus

Þráðlaus er íslenskt hugtak sem lýsir samskiptum og netsamskiptum sem fara fram án beina víra. Gögn eru send með rafsegulbylgjum eða öðrum þráðlausum aðferðum, sem gera tækjum kleift að tengjast og skipta upplýsingum án líkamlegs nets. Algengar þráðlausar lausnir eru Wi‑Fi net, Bluetooth, farsímanet (2G–5G) og mörg IoT-kerfi.

Orðið þráðlaus byggist á orðunum þráð (vír) og laus (laus). Saman gefur það merkinguna að hafa engin fast víra eða skorður í samskiptum.

Frá upphafi rafsegulssamskipta á 19. og 20. öld hefur þráðlaus tækni þróast. Með útbreiðslu Wi‑Fi í lok 20. aldar og framþróun farsímakerfa hefur þráðlaus netsamskipti orðið grundvallarþáttur heimila og fyrirtækja. Í dag eru þráðlaus net algeng í heimilum, fyrirtækjum og mörgum tækjum.

Helstu staðlar eru Wi‑Fi (IEEE 802.11), Bluetooth (IEEE 802.15.1) og farsímaprotól (GSM, UMTS, LTE, 5G). NFC (near-field communication) og þráðlausir tækniútfærslur eins og Zigbee eða Z‑Wave eru einnig mikilvægar hliðstæður í heimaverkefnum. Öryggi er mikilvægt: notendur ættu að nota viðeigandi dulkóðun (t.d. WPA2/WPA3), hafa sterka lykla og framkvæma reglulegar uppfærslur.

Notkun þráðlausrar tækni gerir heimili, vinnustaði og samfélög meira samhæfð og auðveldari í notkun. Helstu áskoranir eru truflanir milli kerfa, öryggi og friðhelgi, aukin orkunotkun og samræmi við tíðnisvið og reglur.