útblásturs

Útblástur (útblástursmengun) eru mengunarefni sem losna við brennslu í vélum og framleiðslu orku. Helstu uppsprettur eru ökutæki (bílar, vörubílar, strætisvagnar), skip, flugvélar og iðnaður. Útblástursmengun inniheldur koltvísýring (CO2), kolmonoxíð (CO), nituroxíð (NOx), súlfuroxíð (SOx), þétt efni í andrúmslofti (PM2.5/PM10) og lífræn efni (VOCs). Sum efnin hafa bein áhrif á heilsu og loftgæði, en CO2 stuðlar einnig að loftslagsbreytingum.

Áhrif á heilsu og umhverfi geta verið alvarleg: PM hefur tengsl við sífelt sjúkdóma í öndunarfærum og hjarta- og æðakerfi, NOx og SOx geta aukið loftmengun og súrnun, og CO getur dregið úr súrefnisflutningi í blóði. Langtímaútsetning við loftmengun getur aukið dánartíðni og heilsuvanda í þéttbýli.

Mælingar og reglur: Margar þjóðir hafa sett útblásturskröfur til ökutækja og iðnaðar. Í Evrópu eru Euro-stöðlarnir mikilvægir fyrir ökutæki, Bandaríkin nota EPA Tier-kerfi og aðrar þjóðir hafa samsvarandi reglur. Útblástur er oft mældur sem g/km fyrir ökutæki eða mg/m3 í andrúmslofti.

Aðgerðir til að minnka útblástur: Tækninýjungar í vélum (katalýstir, dieselpartiklafiltrar DPF, NOx-íðabinding með SCR), aukin raforku- og rafbílavæðing, betra eldsneyti og framleiðsluhættir sem draga úr brennslu. Stefnt er að meiri orkuframleiðslu úr endurnýjanlegum orkugjöfum og minni hávaðamönnun.