ósjálfstæðisviðbrögðum

Ósþjöppunarviðbrögð eru efnafræðileg viðbrögð þar sem tvö eða fleiri sameindir sameinast til að mynda eina stærri sameind. Þessi tegund viðbragða er einnig þekkt sem samrunaviðbrögð eða samþjöppunarviðbrögð. Almennt séð er hægt að lýsa þessum viðbrögðum með eftirfarandi jöfnu: A + B → AB.

Í flestum tilfellum losnar lítill sameind, eins og vatnssameind (H₂O), ammoníak (NH₃) eða saltsýra (HCl), við myndun nýju, stærri sameindarinnar. Þessi losun lítilla sameinda er ástæðan fyrir því að viðbrögðin eru stundum kölluð þéttingarviðbrögð. Eitt af algengustu dæmunum um ósþjöppunarviðbrögð er myndun amíða úr karboxýlsýrum og amínum. Í þessu tilviki sameinast karboxýlsýra og amín og myndar amíð og losar vatnssameind.

Þessi viðbrögð eru lífsnauðsynleg í líffræði. Til dæmis eru prótein mynduð með samrunaviðbrögðum milli amínósýra. Slík viðbrögð eru einnig notuð í fjölmörgum iðnaðarferlum, þar á meðal framleiðslu á plasti, lyfjum og öðrum efnum. Röng framganga eða stjórn á þessum viðbrögðum getur leitt til óæskilegra afurða eða minni ávöxtunar. Hvatningar eru oft notaðar til að auka hlutfall afurða í ósþjöppunarviðbrögðum.