vöðvalagsins

Vöðvalagið, oft kallað tunica muscularis externa, er lag veggs holra líffæra. Í meltingarveginum er það lykilhluti veggsins og stýrir samdrætti sem hreyfir innihald líffæranna og stjórnar luminal þvermáli. Vöðvalagið finnst einnig í mörgum öðrum líffærakerfum og kemur þar að hreyfingu og samdrætti.

Bygging: Í flestum líffærum samanstendur vöðvalagið af sléttum vöðvafrumum sem raða sér í tvö lög: innra hringlaga lag og ytra langlagslag. Í maga eru lagin stundum fleiri og mynda sérstaka samsetningu sem eykur samdráttargetu og blandun. Lögin vinna saman og framkalla samdrætti sem kallar á peristaltík eða staðbundna hreyfingu veggsins.

Hlutverk: Að framkvæma samdrátt sem færist efni áfram eftir líffærinu, framleiðir peristaltík og hreyfir innihald til næsta stigs fiskis. Gera tilteknar samdrættir sem stjórna luminal þvermáli og blandun efna.

Stjórnun og æðar: Vöðvalagið er stjórnað af enteríska taugakerfinu. Tvö lykila taugaflök liggja milli laganna: plexus myentericus (Auerbach) sem stýrir hreyfingu og samdrætti, og plexus submucosus (Meissner) sem stjórnar seytingu og blóðflæði. Blóðflæði til vöðvalagsins kemur frá nálægum slagæðum og nært því næringu og súrefni.

Klínísk tengsl: Truflun á starfsemi vöðvalagsins getur leitt til kvilla sem tengjast hreyfingu ristars og annarra líffæra, t.d. achalasia eða Hirschsprung-sjúkdómi, sem hafa áhrif á hreyfingu og flutning innihalds í meltingarveginum. Vöðvalagið á einnig stærri þátt í legi (myometrium) og þvagrásarblöðru tilvika sem dæmi um breytileika þess í mismunandi líffærakerfum.