vökvakerfi

Vökvakerfi er kerfi sem notar vökva til að flytja kraft og framleiða hreyfingu. Samkvæmt Pascal’s lögmáli dreifist þrýstingur sem beittur er á vökvann jafnt um kerfið, sem gerir kleift að umbreyta þrýstingi í kraft og hreyfingu í mörgum mismunandi einingum.

Helstu hlutir kerfisins eru vökvatanki (geyminn fyrir vökva), vökvapumpa sem skapavi þrýsting, ventlar sem stjórna flæði og þrýstingi, og aktuatorar (t.d. vökvakvílar eða vökvamótorar) sem umbreyta þrýstingi í hreyfingu. Slöngur og lagnir bera vökva milli eininga.

Það eru mismunandi gerðir kerfa: opinn hringrás (open-center) og lokuð hringrás (closed-loop), þar sem stjórnun þrýstings og flæðis er framkvæmd á mismunandi hátt. Vökvakerfi eru notuð í mörgum greinum, svo sem í bifreiðum (stýrikerfi og aðstoðarkerfi), iðnaði, vélum, flugvélum og byggingarvélum.

Vökvar sem oft eru notaðir eru jarðolíur eða snyrtivökvar sem henta vélakerfum; í sumum kerfum er einnig notaður vatn-sýndur vökvi (vatn-glykol) til kælingar eða sérstakar hliðarlausnir.

Kostir kerfisins eru mikil aukin kraftur í litlu rúmi, nákvæm stjórnun og mjúkur rekstur. Gallar eru mögulegir leki, þörf fyrir reglulegt viðhald og viðkvæmni fyrir mengun og hitastigsbreytingum, sem krefst stöðugrar gæða- og öryggisgæslu.

Öryggi og viðhald eru mikilvæg í vökvakerfum. Regluleg skoðun á ástandi vökva, ventla og lagnakerfis, ásamt réttu gæðavökvanum og viðeigandi hitastjórn, stuðla að öryggi og skilvirkni kerfisins.