virðisaukaskatts

Virðisaukaskattur (VAT) er neysluskattur sem leggst á meirihluta vöru og þjónustu sem seld er á Íslandi. Hann er innheimtur í hverju sölustigi framleiðslu- og dreifingarkeðjunnar og endanlegi neytandinn greiðir skattinn sem hluta af verði. Skattinum er safnað af ríkisstofnuninni og tekjurnar renna til hins opinbera. Virðisaukaskatturinn er mikilvægur tekjustofn og beintengist verðlagi og samkeppnishæfni atvinnulífsins.

Hugtakið byggist á þremur kjörum: almennt virðisaukaskattshlutfall (standard rate), lægra hlutfall sem gildir fyrir tiltekna vörur og þjónustu (reduced rate) og 0% eða undanþágu fyrir útflutning eða ákveðna þjónustu (exempt/zero-rated). Hvaða vörur eða þjónusta falla undir hvern kjör er skilgreint í lögum og reglugerðum og reglurnar geta breyst með lagabreytingum.

Framkvæmd: Fyrirtæki sem eru skráð fyrir virðisaukaskatti innheimta skattinn af sölu sinni og greiða hann til ríkisins með reglubundnum skattskyldum. Inntaksvirðisaukaskattur er sú fjárhæð sem fyrirtækið greiðir þegar það kaupir vörur og þjónustu til reksturs og getur stundum verið dregin frá útgefnum virðisaukaskatti í uppgjöri.

Undanþágur og innflytjendur: Sum starfsemi er undanþegin virðisaukaskatti eða rekin með 0% kjör. Útflutt vörur og sum þjónusta eru oft 0% eða undanþegin. Innflutningur og innleiðsla fylgja EES-reglum og sérstökum reglum um innheimtu og endurgreiðslu.

Virðisaukaskatturinn er þannig að miklu leyti sá skattur sem tengist neyslu og almennt samfélagslegum tekjustöðvum.