tímatakmarkanir

Tímatakmarkanir eru orð eða orðasambönd sem koma fyrir í setningu til að tilgreina hvenær atburður gerðist eða mun gerast. Þeir setja tíma- eða tímabilsgildi í frásögn og hjálpa lesanda eða áhorfanda að staðsetja atburð í tíma. Tímatakmarkanir geta verið atviksorð (núna, í dag, í gær, í morgun, á morgun, síðar), tímaorðasambönd með forspöðum (frá morgni til hádegis) eða tímabundin fyrirbrigði sem falla með söguni.

Flestar tegundir tímatakmarkana fallast undir þrjár gerðir. Fyrst eru atviksorð og tímanleg orð sem standa beint með sögunni og segja hvenær gerðin átti sér stað. Tann spilið: „Ég ferðaðist í gær,“ „Við verðum að mæta á morgun.“ Annar hópur eru tímaverkefni eða prepositional phrases sem ná til tímabil, til dæmis „í gærkvöldi,“ „frá 1990 til 1995.“ Þriðji hópurinn eru tengingar eða setningarverkfæri sem asetja tímapunkt, eins og „ þegar,“ „ áður en,“ „ eftir að,“ sem tengja atburðina í tímaígildum.

Notkun tímatakmarkana getur bætt samræmi og samfellu í frásögn, stuðlað að rökréttu tímavarpi og hjálpað til við að merkja sumar breytingar í tíma eða sjónarhóli. Í íslensku fæst þetta án nauðsynlegrar veðrunnar beinnar fortíðar eða nafnháttar, en tímatakmarkanir geta aukið nákvæmni og flæði. Frá vísindalegu sjónarmiði eru tímatakmarkanir hluti af setningargerð sem stýrir tímasetningu og samsetningu innan málkerfisins og eru algengar í mörgum tungumálum, þó með mismunandi hlutverk og myndræn.

See also: Temporal adverbs, Temporal conjunctions, Prepositional phrases of time, Tense and aspect in Icelandic.

---