taugakerfisbreytingum

Taugakerfisbreytingar, einnig þekktar sem taugafrumubreytingar, eru grundvallaratriði í því hvernig taugakerfið starfar og aðlagast. Þetta er samheiti yfir fjölda mismunandi líffræðilegra ferla sem breyta uppbyggingu og virkni taugunga og tengsla þeirra á milli. Helstu gerðir slíkra breytinga eru nýmyndun taugunga (neurogenesis), myndun og brotthvarf samfata (synapses) og breytingar á styrkleika samfata.

Nýmyndun taugunga er ferli þar sem nýjar taugfrumur myndast. Þó að þetta hafi áður verið talið takmarkað við þroska, vitum við nú að það á sér stað í ákveðnum svæðum heilans alla ævi. Þetta getur haft áhrif á minni, námsgetu og jafnvel skapgerð. Myndun og brotthvarf samfata er stöðugt ferli þar sem ný tengsl milli taugunga myndast á meðan önnur eru fjarlægð. Þetta endurspeglar hæfni heilans til að laga sig að nýrri reynslu og upplýsingum.

Styrkleiki samfata getur breyst til að endurspegla hversu oft og hversu áhrifaríkt taugungarnir hafa samskipti sín á milli. Þetta er þekkt sem samfata segulmögnun (synaptic plasticity) og er talið vera undirstaða náms og minnis. Þessar breytingar í taugakerfinu geta haft djúptæka áhrif á hegðun, hugsun og tilfinningar. Þær eru líka mikilvægar í bata eftir heilaáverka og geta gegnt hlutverki í ýmsum taugasjúkdómum þegar þær fara úr lagi.