sárameiðsla

Sárameiðsla er heiti yfir meðferð sára og felur í sér mat sárs, hreinsun, debridement ef þörf, lokun sárs með viðeigandi sárabanda og eftirfylgni til að stuðla að lækningu. Hún nær bæði bráð meiðsli og langvinn sár og er grunnþáttur í heimahjúkrun, sjúkrahúsi og heilsugæslu.

Grunnmarkmið sárameiðslu eru að stöðva blæðingu, hreinsa sárið, draga úr sýkingarhættu og stytta lækningartíma. Metið er tegund sárs, dýpt, stærð og umhverfis sárs, ásamt einkennum sýkingar. Ef sárið er djúpt, stórt eða sýkingarmerki eru til staðar, þarf oft ráðgjöf fagfólks.

Hreinsun og debridement: sárið skal þveggja með volgu, hreinu vatni eða saltlausn; forðast sköflun eða notkun sterkra efnahætta á heilbrigðum vef. Debridement (fjarlæging dauðs vefs) er stundum nauðsynlegt og er oft framkvæmd af fagfólki. Sárabendi eða aðrar meðferðir á sárinu eru valdar eftir eðli sárs og umfangi vökva.

Langvinn sár og eftirfylgni: langvinn sár, t.d. af vefóþróun eða æða- og taugakerfi, krefjast oft fjölþættra meðferða sem miða að undirliggjandi orsökum, réttri næringu og reglulegri eftirliti. Forvarnir eru einnig mikilvægar: tetanus-bólusetning, hreinlæti og eftirfylgd ef sárið sýkist eða lækning tefst. Leita skal til læknis eða hjúkrunar ef sárið stækkar, blæðir verulega, eða einkenni sýkingar koma fram.