stærðarskala

Stærðarskali er kerfi til að mæla stærð eða magn tiltekinnar mælieiningar. Slík skali gerir ráð fyrir því að breytingar milli gilda séu hlutfallslegar, oft með logaritmískri uppbyggingu sem gerir það auðveldara að vinna með mjög stór bil.

Eiginleikar stærðarskalans felast í því að hann hefur viðmiðunarviðmið (grundvöld) og oft er einingin hlutfallsleg eða með ákveðið raunverulegt núllpunkt. Margar gerðir stærðarskalans eru logaritmískir, sem þýðir að einföld breyting á gildi samsvarar mikilvægum breytingum í mældri stærð. Skalarinn getur verið beina eins og hlutfallslegur mæli eða hefur sjálfstæða einingu.

Dæmi um stærðarskalann eru: Seismísk stærðarskali, þekkt sem Richter-skali og Mw-magn, sem lýsa stærð jarðskjálfta og eru byggðir á logaritmískri tengingu milli mældra gæða og orkustyrks. Stjarnfræðilegar birta-magnir, apparent magnitude og absolute magnitude, eru einnig logaritmískir; munur á fimm stigum samsvarar um 100-földri breytingu í birti. Decibel-skali fyrir hljóðstyrk byggist á hlutfalli orkustyrks eða hljóðþrýstings; breyting um 10 dB jafngildir tíföldun í orkustyrk. pH-skalið er enn annað dæmi, þar sem logaritmi lýsir styrk H+ í lausn.

Stærðarskalar gera mælingar mestan hluta samanburðarhæfar og auðvelda framsetningu gagna. Þeir hafa þó takmarkanir, þar sem viðmið milli kerfa, tækja eða mælinga geta haft áhrif á samræmi og túlkun.