stofnanakerfis

Stofnanakerfis er samspil formlegra reglna, stofnana og samskipta sem móta rekstur og ákvarðanir í tilteknum málaflokki. Það skilgreinir hver ber ábyrgð, hvaða vald er til staðar og hvernig ákvarðanir eru teknar, framkvæmd og eftirlit lagt á. Í stofnanakerfinu liggja lagarammi, reglur, stjórnsýsluframleiðsla, starfsstöðvar og fjármögnun, auk upplýsinga- og gagnkerfa, svo og venjur og menning sem hafa áhrif á hvernig mál eru meðhöndluð.

Helstu þættir stofnanakerfisins eru lagarammi (löggjöf og reglugerðir), stjórnsýslul, skipan ráðuneyta, ríkisstofnana og sveitarfélaga, reglur um framkvæmd, eftirlits- og réttarfarskerfi (dómstólar, endurskoðunarstofnanir), fjármögnun og þjónustuúthlutun, auk gagnagrunns og upplýsingakerfis sem styðja ákvörðunum. Í hverju kerfi koma einnig hagsmunaaðilar, rannsóknar- og háskólastofnanir og aðrir aðilar sem geta átt samskipti við stjórnsýsluna.

Hlutverk stofnanakerfisins felst í stefnumótun, framkvæmd, eftirliti, samræmingu milli stjórnvalda og sveitarfélaga, og tryggingu gagnsæis, ábyrgðar og skilvirkni. Svo sannfærist um þátttöku borgara og hagsmunasamtaka í ákvarðanaferlinu og gagnrýni. Á Íslandi eru Alþingi, ráðuneyti, ríkisstofnanir og endurskoðunarstofnanir lykilhlutverk; breytingar á kerfinu þróast oft í takt við samfélagslegar og tæknilegar breytingar.