shpërndarjes

Shpërndarja është një term i përhapur në statistika, matematikë dhe ekonomi që i referohet mënyrës se si një burim, të dhëna ose ngjarje janë shpërndarë midis njësi të ndryshme. Në kuptimin statistikor dhe probabilistik, shpërndarja përshkruhet nga një funksion densiteti për vlera të vazhdueshme ose nga një funksion masë probabiliteti për vlera diskrete. Ky përshkrim përcakton probabilitetet për vlera të ndryshme dhe karakterizohet nga parametrat si mesatarja (mu) dhe varianca (sigma^2). Shpërndarjet mund të përdoren për të modelluar sjelljen e të dhënave, kohën midis ngjarjeve, numrin e suksesve etj.

Disa nga shpërndarjet më të njohura janë: shpërndarja normale (e njohur si "bell curve"), që është simetrike dhe përcaktohet nga mu dhe sigma; shpërndarja uniforme, ku të gjitha vlerat brenda një intervali kanë të njëjtin probabilitet; shpërndarja binomiale, që përshkruan numrin e suksesve në një seri provash të pavarura me probabilitet të njëjtë të suksesit; shpërndarja Poisson, që përdoret për numrin e ngjarjeve të rastësishme brenda një periudhe të caktuar; dhe shpërndarja eksponenciale, e lidhur me kohën e pritjes midis ngjarjeve të rastësishme.

Në praktikë, shpërndarjet luajnë një rol kyç në ekonomi, zinxhirët e furnizimit, analizën e të dhënave dhe eksperimenteve, duke lejuar estimimin, simulimin dhe planifikimin racional.